3,4 mld dolarów na przeciwdziałanie Chinom: nowy gigantyczny dok w Pearl Harbor i cichy wzrost obecności wojskowej USA na Pacyfiku

Far od plaż i turystów dźwigi oraz betoniarki przekształcają bazę morską w Pearl Harbor, czyniąc z niej kluczowy zasób w długim, powolnym starciu z Chinami na Pacyfiku. W centrum tego wysiłku: ogromny nowy suchy dok, wart 3,4 mld dolarów, zbudowany specjalnie po to, by utrzymać amerykańskie atomowe okręty podwodne typu „attack” w gotowości na kryzys, którego nikt nie chce nazywać wprost.

Dok, który sygnalizuje inny rodzaj planowania wojny

Nowy obiekt, znany jako Dry Dock 5, nie jest po prostu kolejną zatoką remontową na starzejącej się bazie. Amerykańscy urzędnicy opisują go jako projekt „raz na stulecie”, który ma stanowić kotwicę działań okrętów podwodnych na Pacyfiku daleko w XXI wiek - aż po lata 2100.

Rozciągający się na około 200 metrów dok zaprojektowano z myślą o najnowszych atomowych okrętach podwodnych US Navy typu Virginia, a także o zmodernizowanych wersjach planowanych na nadchodzące dekady. Starsza infrastruktura w Pearl Harbor - zwłaszcza Dry Dock 3, pochodzący jeszcze z II wojny światowej - była dosłownie projektowana dla innej epoki jednostek i innego układu sił.

Dry Dock 5 zaprojektowano tak, by przetrwał około 150 lat, zakotwiczając amerykańską potęgę podwodną na Pacyfiku na pokolenia.

Nowy dok jest głębszy, mocniejszy i lepiej wyposażony do obsługi systemów jądrowych niż jego wojenny poprzednik. Umożliwi równoległe prace przy najbardziej zaawansowanych jednostkach - w tym złożoną obsługę reaktorów oraz modernizacje sensorów, uzbrojenia i systemów obniżonej wykrywalności.

Ta kombinacja skali i zaawansowania sprawia, że dok mniej dotyczy rutynowej obsługi, a bardziej utrzymywania niewielkiej, wysoko wyspecjalizowanej floty na maksymalnym poziomie gotowości. W konflikcie liczonym w dniach lub tygodniach zdolność do szybkiego przywrócenia do służby uszkodzonego lub wyeksploatowanego okrętu może mieć większe znaczenie niż samo posiadanie większej liczby kadłubów na wodzie.

Nowa rola Pearl Harbor w pacyficznym starciu

Pearl Harbor zawsze miało wymiar symboliczny, ale jego współczesna wartość kryje się pod powierzchnią. Baza gości zarówno okręty typu Virginia, jak i starsze jednostki typu Los Angeles - platformy zaprojektowane do polowania na okręty, zbierania informacji wywiadowczych oraz rażenia celów głęboko w lądzie pociskami manewrującymi.

Ponieważ Chiny dysponują obecnie największą marynarką wojenną świata pod względem liczby okrętów, w Waszyngtonie takie okręty podwodne są postrzegane jako jedne z nielicznych środków, które mogą wiarygodnie przenikać do silnie bronionych akwenów. W przeciwieństwie do jednostek nawodnych są znacznie trudniejsze do śledzenia, a tym bardziej do skutecznego zwalczania.

Pearl Harbor to wysunięty „warsztat” dla jednych z najbardziej tajnych i najbardziej odpor­nych systemów uzbrojenia amerykańskiego wojska: atomowych okrętów podwodnych typu „attack”.

Modernizacja doków oznacza, że te jednostki będą spędzać mniej czasu w kolejkach do przeglądów, a więcej na morzu - śledząc chińskie okręty, mapując dno, rozmieszczając urządzenia obserwacyjne i ćwicząc misje, o których nigdy nie powinny mówić.

Dlaczego okręty podwodne są w centrum amerykańskiego planowania

Amerykańscy i sojuszniczy planiści widzą kilka przewag okrętów podwodnych na zachodnim Pacyfiku:

• Mogą działać blisko wybrzeża Chin przy niskim ryzyku wykrycia.
• Zagrażają celom o wysokiej wartości, takim jak lotniskowce i węzły logistyczne.
• Utrudniają ewentualne chińskie działania przeciwko Tajwanowi lub kluczowym szlakom morskim.
• Zachowują wiarygodność nawet wtedy, gdy pociski i drony czynią okręty nawodne bardziej podatnymi na atak.

To wszystko działa tylko wtedy, gdy jednostki można właściwie naprawiać, modernizować i kontrolować między patrolami. Dry Dock 5 to w istocie zaplecze, które utrzymuje „obsadę” w ruchu.

Odpowiedź za 3,4 mld dolarów na chiński skok morski

Chińska marynarka szybko rosła pod względem wielkości i zdolności w ciągu ostatnich dwóch dekad. Nowe niszczyciele, fregaty, okręty podwodne i lotniskowce wchodzą do służby w tempie, które zaniepokoiło amerykańskich urzędników oraz azjatyckich sąsiadów.

Odpowiedź Waszyngtonu mniej polega na przebiciu Chin „okręt za okręt”, a bardziej na wykorzystaniu własnych przewag: napędu jądrowego, wojny podwodnej i technologii wysokiej klasy. Nowoczesne stocznie w USA koncentrują się raczej na złożonych platformach jądrowych niż na samej masie produkcji.

Modernizacja Pearl Harbor to mniej kwestia liczb, a bardziej utrzymywania mniejszej, bardziej zaawansowanej floty podwodnej w stałej gotowości.

Zwiększając zdolności serwisowe na Hawajach, USA chcą ograniczyć zaległości, które od lat trapią ich siły okrętów podwodnych. Kilka atomowych okrętów podwodnych typu „attack” spędzało miesiące, a nawet lata, czekając na miejsce w stoczni, co zmniejszało liczbę jednostek dostępnych do działań w danym momencie.

W długim współzawodnictwie z Chinami taki „wąskie gardło” jest słabością. Dry Dock 5 ma odciążyć sytuację na teatrze pacyficznym, przybliżając większą liczbę operacyjnych okrętów do potencjalnych punktów zapalnych - od Morza Południowochińskiego po Morze Filipińskie i dalej.

Jak nowy dok zmienia mapę Pacyfiku

Na papierze pojedynczy dok nie wygląda jak geopolityczne trzęsienie ziemi. W praktyce wpływa na to, jak szybko USA mogą przemieszczać i podtrzymywać działania sił na ogromnym obszarze oceanu.

Gdy Dry Dock 5 osiągnie pełną zdolność operacyjną, dowódcy zyskają więcej opcji:

• krótszy czas tranzytu dla okrętów wymagających częściowych napraw lub modernizacji,
• mniejszą zależność od stoczni na kontynentalnych USA, oddalonych o tysiące mil,
• łatwiejszą rotację jednostek między Hawajami, Guamem, Japonią i Australią,
• większą odporność na wypadek kryzysu, który zakłóci pracę jednego dużego zakładu na zachodnim wybrzeżu USA.

Te czynniki mają znaczenie w konfrontacji, w której o tym, kto pozostanie w walce, mogą decydować logistyka, a nie nagłówki.

Od reliktów II wojny światowej do infrastruktury XXI wieku

Kontrast między nowym projektem a starym Dry Dock 3 jest uderzający. Zbudowany w pośpiechu II wojny światowej dok 3 powstał z myślą o mniejszych, prostszych okrętach podwodnych oraz o innych standardach bezpieczeństwa radiacyjnego, kontroli środowiskowej i inżynierii precyzyjnej.

Współczesne atomowe okręty podwodne typu „attack” są dłuższe, cięższe i naszpikowane wrażliwą elektroniką. Ich reaktory wymagają rygorystycznych reżimów inspekcji, a nawet drobne naprawy konstrukcyjne wymagają precyzyjnych pomiarów i specjalistycznego sprzętu.

Cecha	Stary dok z epoki II wojny światowej	Nowy Dry Dock 5
Projektowany okres eksploatacji	Dekady	Około 150 lat
Docelowe platformy	Starsze okręty diesel i wczesne jednostki atomowe	Okręty typu Virginia i przyszłe okręty uderzeniowe
Systemy bezpieczeństwa i środowiskowe	Oparte na standardach lat 40.	Zaprojektowane pod współczesne wymogi jądrowe i klimatyczne
Zdolności obsługowe	Bardziej ograniczone i „ciasne”	Rozszerzone, z miejscem na złożone modernizacje

Modernizacja infrastruktury Pearl Harbor służy też innemu celowi: wysyła sygnał sojusznikom i rywalom, że USA zamierzają pozostać zaangażowane na Pacyfiku przez dekady, a nie tylko przez cykle wyborcze.

Cichy komunikat do sojuszników i rywali

Modernizacja Hawajów nie dzieje się w próżni. Wpisuje się w szerszy wzorzec obejmujący pakt AUKUS dotyczący okrętów podwodnych z Wielką Brytanią i Australią, rozszerzone umowy o dostępie z Filipinami oraz zacieśnione więzi morskie z Japonią i Koreą Południową.

Dla sojuszników Dry Dock 5 jest rodzajem fizycznego zapewnienia. Pokazuje, że USA inwestują realne pieniądze i beton, a nie tylko deklaracje, w długoterminową postawę na zachód od Kalifornii.

Dok, który może przetrwać do lat 2170., wysyła czytelny sygnał: Waszyngton nie traktuje rywalizacji z Chinami jako krótkiego epizodu.

Dla Pekinu przekaz jest subtelniejszy. Choć amerykańscy urzędnicy rzadko publicznie opisują dok jako „wymierzony w Chiny”, chińscy analitycy odczytają go jako kolejny dowód, że USA wzmacniają swój ślad wojskowy wokół pierwszego i drugiego łańcucha wysp, które wyznaczają ramy zachodniego Pacyfiku.

Scenariusze, które planiści po cichu rozgrywają

Planiści bezpieczeństwa rzadko ujawniają szczegóły swoich gier wojennych, ale logika stojąca za projektem takim jak Dry Dock 5 wskazuje na pewne scenariusze.

Jeden dotyczy blokady lub konfliktu wokół Tajwanu, w którym siły chińskie i amerykańskie mogłyby się starć na morzu i pod jego powierzchnią. W takim wypadku atomowe okręty podwodne typu „attack” miałyby zadanie zwalczać chińskie okręty i okręty podwodne, zbierać informacje wywiadowcze i być może przerzucać siły specjalne. Szybkie naprawy i uzupełnianie uzbrojenia na Hawajach byłyby kluczowe, jeśli któraś z tych jednostek zostałaby uszkodzona lub intensywne patrole zużyłyby jej systemy.

Inny scenariusz koncentruje się na Morzu Południowochińskim, gdzie rywalizujące roszczenia terytorialne nakładają się na główne szlaki żeglugowe. Okręty podwodne mogłyby zostać użyte do monitorowania kabli podmorskich, patrolowania „wąskich gardeł” takich jak Cieśnina Malakka oraz śledzenia chińskich jednostek przemieszczających się między bazami.

Oba scenariusze wywierają presję na ośrodki obsługowe. Jeśli okręt podwodny musi wracać na zachodnie wybrzeże USA po każdą poważniejszą naprawę, jego wkład w szybko rozwijający się kryzys gwałtownie spada.

Terminy i pojęcia, które kształtują tę rozbudowę

Kilka pojęć pomaga wyjaśnić, dlaczego modernizacja suchego doku ma tak duże znaczenie.

Gotowość (readiness): To wojskowy skrót myślowy opisujący, jak szybko jednostka może przejść od rutynowych działań do walki. Okręty podwodne tkwiące w kolejce do serwisu mogą być technicznie potężne, ale ich gotowość jest niska. Ograniczając opóźnienia, Dry Dock 5 zwiększa realną liczbę jednostek zdolnych do reakcji w krótkim czasie.

Odstraszanie (deterrence): Celem nie jest tylko wygranie wojny, lecz uczynienie jej rozpoczęcia zbyt ryzykownym. Dobrze utrzymana flota okrętów podwodnych, wsparta nowoczesną infrastrukturą, sugeruje, że każdy ruch przeciwko siłom USA lub sojusznikom może spotkać się z cichą, ale śmiercionośną odpowiedzią spod fal.

Baza przemysłowa (industrial base): Planowanie wojenne obejmuje dziś także obawy o to, kto potrafi budować i naprawiać złożone platformy na skalę. Umiejętności w zakresie spawania jądrowego, serwisowania reaktorów i zaawansowanych systemów są rzadkie. Koncentrowanie ich w nowoczesnych ośrodkach, takich jak Pearl Harbor, to część szerszej walki o utrzymanie tych kompetencji.

Ryzyka, kompromisy i co dalej

Tak duży projekt niesie ryzyka. Koszty mogą rosnąć, brakuje wyspecjalizowanych pracowników, a opóźnienia w jednym dużym zakładzie mogą rozlewać się na całą flotę. Skupienie tak dużej części zdolności na Hawajach rodzi też pytania o odporność, gdyby w przyszłym konflikcie sam łańcuch wysp znalazł się pod zagrożeniem ze strony pocisków dalekiego zasięgu.

Jednocześnie brak budowy takiej infrastruktury pozostawiłby USA z kurczącą się pulą możliwości na Pacyfiku. W miarę jak chińska marynarka rośnie, a napięcia regionalne się zaostrzają, ciche, betonowe prace w Pearl Harbor mogą okazać się jedną z najbardziej brzemiennych w skutki decyzji obronnych tej dekady - nawet jeśli większość ludzi zobaczy jedynie dźwigi na horyzoncie podczas urlopu na Hawajach.